Enlem nedir, enlemin etkileri nelerdir?

Enlem : Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın ekvatora olan uzak­lığının derece (°), dakika (‘) ve saniye {“) cinsinden değerine o noktanın en­lemi denir.

Bir yerin enlemi açıklanırken kuzey veya güney enleminde olduğu belirtilme­lidir. Örneğin; İstanbul 41° 00’ 16” kuzey enleminde yer alır. Buna göre İstanbul, ekvatordan 41 derece, 00 dakika, 16 sa­niye kuzeyde bulunur (Şekil 6).

Enlemin etkileri : Ekvatordan ku­tuplara doğru gidildikçe bazı coğrafî özellikler değişir. Bunların başlıcaları şunlardır:

Güneş ışınlarının geliş açısı : Güneş ışınlarının geliş açısı, ekvatordan kutuplara doğru küçülür.

İklim : Ekvatordan uzaklaşıldıkça sıcaklık, kademeli olarak azalır. Böylece ekvator çevresinde sıcak iklimler, orta kuşakta ılıman, kutuplar çevresinde ise soğuk iklimler etkilidir.

Enlem, bir yerin sahip olduğu bazı coğrafî özelliklerin ortaya çıkmasında et­kilidir. Bir yerin;

İklimi,

Bitki ve hayvan toplulukları,

Toprak çeşidi,

Akarsu rejimleri,

Deniz sularının sıcaklık ve tuzluluk dereceleri,

Nüfus dağılımı ve yerleşme şekli,

Konut tipi ve malzemesi,

Ekonomik faaliyetleri üzerinde, enlemin önemli etkileri vardır.

Gece ve gündüz süresi: Ekvatorda yıl boyunca 12 saat gündüz, 12 saat gece yaşanır. Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe gece gündüz süreleri ara­sındaki zaman farkı artar. Kutup noktalarında 6 ay gece, 6 ay gündüz olur.

Güneş’in ufukta kalma süresi : Güneş’in doğarken ve batarken ufukta kaldığı süre, ekvatordan kutuplara doğru uzar. Ekvatorda Güneş’in doğu­şu ve batışı anîdir. Güneş ufukta fazla kalmaz. Kutuplarda ise sabah ve ak­şam vakitleri uzun sürer.

Yorum Yap!